Dyplom zagranicznej uczelni na potrzeby polskiego rynku pracy zwykle wymaga tłumaczenia przysięgłego na język polski. W zależności od kraju wydania i zawodu może być też potrzebna apostille, informacja NAWA lub formalne uznanie kwalifikacji. Dyplomy z państw UE, OECD i EFTA co do zasady potwierdzają poziom wykształcenia z mocy prawa. Poniżej opisujemy, jakie kroki wykonać i w jakiej kolejności.
Spis treści
- Czy dyplom zagraniczny trzeba tłumaczyć?
- Czy zagraniczny dyplom jest ważny w Polsce?
- Kiedy potrzebna jest apostille lub legalizacja?
- Co dokładnie trzeba przetłumaczyć?
- Jak przygotować dyplom krok po kroku?
Czy dyplom zagraniczny trzeba tłumaczyć?
Dyplom zagraniczny trzeba przetłumaczyć na polski, jeśli trafia do urzędu, uczelni lub pracodawcy, który wymaga dokumentu w języku polskim. W praktyce dotyczy to większości rekrutacji w sektorze publicznym i zawodów regulowanych. Prywatni pracodawcy mają więcej swobody i czasem akceptują dyplomy w języku angielskim.
Do instytucji publicznych składa się zwykle tłumaczenie przysięgłe. Wykonuje je tłumacz wpisany na listę Ministra Sprawiedliwości, który poświadcza zgodność przekładu z dokumentem. Prywatny pracodawca może zadowolić się tłumaczeniem zwykłym, ale warto to potwierdzić przed zleceniem.
Dyplom po angielsku nie zawsze wystarczy nawet w międzynarodowej firmie. Dział kadr archiwizuje dokumenty w aktach osobowych, a wersja polska ułatwia ich późniejsze wykorzystanie, na przykład w urzędach. Tłumaczenie przysięgłe wykonane raz można wykorzystywać wielokrotnie.
Czy zagraniczny dyplom jest ważny w Polsce?
Zagraniczny dyplom jest ważny w Polsce na zasadach określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z art. 326 tej ustawy dyplom uprawnionej uczelni z państwa UE, OECD lub EFTA potwierdza w Polsce odpowiedni poziom wykształcenia. Nie dotyczy to dyplomów z uczelni, które w dniu wydania nie miały akredytacji.
Dyplomy z pozostałych krajów są uznawane na podstawie umów międzynarodowych lub w drodze nostryfikacji. Nostryfikację przeprowadza polska uczelnia prowadząca podobny kierunek studiów. Procedura może trwać kilka miesięcy i wymaga kompletu dokumentów z tłumaczeniami.
Pomocnym narzędziem jest Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. NAWA bezpłatnie wydaje informacje o zagranicznych dyplomach, potwierdzające poziom wykształcenia i status uczelni. Wnioski składa się przez system SYRENA. Podstawowe dane o typach dyplomów z kilkudziesięciu krajów można też sprawdzić w systemie KWALIFIKATOR.
| Kraj wydania dyplomu | Podstawa uznania w Polsce | Czy potrzebne tłumaczenie | Dodatkowe formalności |
|---|---|---|---|
| Państwa UE, OECD, EFTA | z mocy prawa (art. 326 ustawy) | zwykle tak, przysięgłe | opcjonalnie informacja NAWA |
| Państwa z umową z Polską | umowa międzynarodowa | tak, przysięgłe | zależnie od treści umowy |
| Pozostałe państwa | nostryfikacja na polskiej uczelni | tak, przysięgłe | apostille lub legalizacja, program studiów |
| Każdy kraj, zawód regulowany | uznanie kwalifikacji zawodowych | tak, przysięgłe | decyzja właściwego organu |
Co z zawodami regulowanymi?
W zawodach regulowanych sam dyplom nie wystarczy, bo potrzebne jest formalne uznanie kwalifikacji zawodowych. Dotyczy to między innymi lekarzy, pielęgniarek, architektów, inżynierów budownictwa i nauczycieli. Uznania dokonuje organ właściwy dla danego zawodu, na przykład samorząd zawodowy lub ministerstwo.
Dla kwalifikacji z państw UE podstawą jest dyrektywa 2005/36/WE, wdrożona w Polsce ustawą z 22 grudnia 2015 r. Szczegóły procedury opisuje rządowy serwis o uznawaniu kwalifikacji zdobytych za granicą. Warunkiem jest pełne prawo do wykonywania zawodu w kraju, w którym zdobyto kwalifikacje.
Wniosek o uznanie kwalifikacji wymaga zwykle tłumaczeń przysięgłych kilku dokumentów. Są to dyplom, suplement, zaświadczenia o praktyce i czasem zaświadczenie o niekaralności zawodowej. Warto zlecić je razem, by zachować spójność nazw uczelni, kierunków i tytułów.
Kiedy potrzebna jest apostille lub legalizacja?
Apostille lub legalizacja jest potrzebna, gdy polska instytucja chce mieć pewność, że zagraniczny dyplom jest autentyczny. Apostille wydaje urząd w kraju, który wystawił dyplom, jeśli kraj ten jest stroną konwencji haskiej z 1961 roku. W pozostałych krajach stosuje się legalizację w konsulacie.
Apostille trzeba uzyskać przed tłumaczeniem. Jest ona częścią dokumentu, więc tłumacz przysięgły przekłada ją razem z dyplomem. Odwrotna kolejność oznacza konieczność ponownego tłumaczenia i dodatkowe koszty.
Co dokładnie trzeba przetłumaczyć?
Najczęściej trzeba przetłumaczyć dyplom, suplement do dyplomu lub wykaz ocen oraz apostille, jeśli jest dołączona. Zakres zależy od celu. Pracodawca zwykle potrzebuje samego dyplomu, a uczelnia przy nostryfikacji pełnego programu studiów z liczbą godzin.
Tłumaczenie dyplomu wymaga szczególnej uwagi przy kilku elementach:
- Nazwa uczelni – zwykle pozostawia się oryginał, a w nawiasie podaje opisowe tłumaczenie.
- Tytuł zawodowy – Bachelor of Science nie zawsze odpowiada polskiemu licencjatowi lub inżynierowi.
- Skala ocen – tłumacz oddaje oceny wiernie, bez przeliczania na skalę polską.
- Pieczęcie i podpisy – tłumacz opisuje je słownie, na przykład „okrągła pieczęć z godłem”.
- Adnotacja o oryginale – urzędy często wymagają informacji, że tłumaczenie wykonano z oryginału.
Ostatni punkt ma znaczenie praktyczne. Tłumacz przysięgły może zamieścić adnotację o tłumaczeniu z oryginału tylko wtedy, gdy widział dokument. Dlatego wiele osób wybiera biuro, do którego może przynieść dyplom osobiście. Takie tłumaczenia dokumentów oferuje między innymi krakowska Alingua, działająca od 2010 roku. Biuro działa głównie online, a do siedziby w Krakowie przychodzą przede wszystkim osoby, które potrzebują tłumaczenia przysięgłego z adnotacją o tłumaczeniu z oryginału.
Jak przygotować dyplom krok po kroku?
Przygotowanie dyplomu do polskiego rynku pracy warto przeprowadzić w ustalonej kolejności. Pozwala to uniknąć ponownych tłumaczeń i opóźnień. Cały proces można zacząć jeszcze przed przyjazdem do Polski.
- Sprawdź, czy Twój zawód jest w Polsce regulowany.
- Ustal z pracodawcą lub urzędem, jakich dokumentów i w jakiej formie potrzebuje.
- Uzyskaj apostille lub legalizację w kraju wydania dyplomu, jeśli jest wymagana.
- Zleć tłumaczenie przysięgłe dyplomu, suplementu i apostille u jednego tłumacza.
- W razie wątpliwości złóż w NAWA wniosek o informację o dyplomie.
- W zawodzie regulowanym złóż wniosek o uznanie kwalifikacji do właściwego organu.
FAQ – tłumaczenie dyplomu
Czy dyplom z Wielkiej Brytanii jest uznawany w Polsce?
Tak, Wielka Brytania należy do OECD, więc dyplom uprawnionej uczelni brytyjskiej potwierdza w Polsce poziom wykształcenia z mocy prawa. Inaczej jest w zawodach regulowanych, gdzie po brexicie obowiązują odrębne zasady uznawania kwalifikacji. Do instytucji publicznych zwykle trzeba złożyć tłumaczenie przysięgłe.
Czy tłumaczenie dyplomu musi zrobić tłumacz przysięgły?
Do urzędów, uczelni i w zawodach regulowanych prawie zawsze tak. Prywatny pracodawca może zaakceptować tłumaczenie zwykłe lub dyplom w języku angielskim. Ponieważ tłumaczenie przysięgłe przyda się przy kolejnych rekrutacjach, wiele osób zamawia je od razu.
Ile kosztuje tłumaczenie przysięgłe dyplomu?
Cena zależy od języka i liczby stron rozliczeniowych, liczonych po 1125 znaków. Dyplom zwykle mieści się na jednej stronie, ale suplement może mieć kilka. Dodatkowe egzemplarze tłumaczenia są tańsze od pierwszego. Dokładną cenę biuro poda po obejrzeniu skanu.
Czy trzeba tłumaczyć suplement do dyplomu?
Przy rekrutacji zwykle wystarcza sam dyplom. Suplement jest potrzebny przy nostryfikacji, uznawaniu kwalifikacji w zawodach regulowanych i przy rekrutacji na studia podyplomowe lub doktoranckie. Warto zapytać instytucję o wymagany zakres przed zleceniem tłumaczenia.
Co zapamiętać?
- Do instytucji publicznych dyplom zagraniczny składa się zwykle z tłumaczeniem przysięgłym.
- Dyplomy z UE, OECD i EFTA potwierdzają poziom wykształcenia w Polsce z mocy prawa.
- Zawody regulowane wymagają osobnego uznania kwalifikacji przez właściwy organ.
- Apostille uzyskuje się przed tłumaczeniem, bo tłumacz przekłada ją razem z dyplomem.
- Adnotacja o tłumaczeniu z oryginału wymaga, by tłumacz zobaczył dokument osobiście.
